{"id":141,"date":"2026-10-01T08:03:28","date_gmt":"2026-10-01T08:03:28","guid":{"rendered":"https:\/\/psychologiapokokardki.pl\/?p=141"},"modified":"2026-10-01T08:03:28","modified_gmt":"2026-10-01T08:03:28","slug":"emocje-jak-na-grzybach-czyli-dlaczego-tak-bardzo-lubimy-zbierac-grzyby","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/psychologiapokokardki.pl\/?p=141","title":{"rendered":"Emocje jak na grzybach&#8230; czyli dlaczego tak bardzo lubimy zbiera\u0107 grzyby?"},"content":{"rendered":"\n<p>Polska\u200d\u200d\u200d jesie\u0144 ma klimat, kt\u00f3rego nie spos\u00f3b pomyli\u0107 z niczym innym. Gdy poranki robi\u0105 si\u0119 mgliste, a na sklepowych p\u00f3\u0142kach l\u0105duj\u0105 dynie i cynamonowe \u015bwieczki, spora cz\u0119\u015b\u0107 ludzi si\u0119ga po kalosze, \u0142apie koszyk i znika w lesie. <br><br>Na pierwszy rzut oka grzybobranie wygl\u0105da na do\u015b\u0107 osobliwy spos\u00f3b sp\u0119dzania wolnego czasu. Mo\u017cna przecie\u017c p\u00f3j\u015b\u0107 na zwyk\u0142y spacer. Pieczarki mo\u017cna kupi\u0107 w sklepie i wtedy nie trzeba si\u0119 zastanawia\u0107, czy znaleziony grzyb nadaje si\u0119 do jedzenia. Mimo to co roku lasy pe\u0142ne s\u0105 os\u00f3b, kt\u00f3re godzinami kr\u0105\u017c\u0105 mi\u0119dzy drzewami, odgarniaj\u0105 li\u015bcie i w skupieniu wypatruj\u0105 czego\u015b, co z daleka przypomina br\u0105zowy kapelusz wystaj\u0105cy z ziemi. <br><br>Z punktu widzenia psychologii to zaj\u0119cie ma jednak w sobie znacznie wi\u0119cej, ni\u017c mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107. To nie jest zwyk\u0142e zbieranie \u200d\u200d\u200djedzenia.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Natura<\/h4>\n\n\n\n<p>Grzybobranie\u200d\u200d\u200d ma wiele zalet, ale chyba najwa\u017cniejsza z nich to samo przebywanie w naturze. W psychologii \u015brodowiskowej od dawna analizuje si\u0119, jak cz\u0142owiek funkcjonuje w naturalnym otoczeniu i co to oznacza dla jego dobrostanu. Nie chodzi o to, \u017ce ka\u017cdy le\u015bny spacer automatycznie naprawia nasz\u0105 psychik\u0119. Niemniej badania rzeczywi\u015bcie pokazuj\u0105, \u017ce kontakt z przyrod\u0105 i poczucie wi\u0119zi z ni\u0105 id\u0105 w parze z pozytywnymi emocjami, wi\u0119ksz\u0105 witalno\u015bci\u0105 i wy\u017csz\u0105 satysfakcj\u0105 z \u017cycia. W metaanalizie, kt\u00f3ra obj\u0119\u0142a 30 pr\u00f3b i ponad 8500 os\u00f3b, Capaldi, Dopko i Zelenski wykazali niewielki, lecz istotny zwi\u0105zek mi\u0119dzy wi\u0119zi\u0105 z natur\u0105 a szcz\u0119\u015bciem (2014).<\/p>\n\n\n\n<p>Ma przy tym jedn\u0105 wa\u017cn\u0105 przewag\u0119 nad zwyk\u0142ym spacerem. Wymaga po prostu uwa\u017cnego patrzenia. W\u0119druj\u0105c bez konkretnego celu, mo\u017cna podziwia\u0107 drzewa, ptaki czy jesienne kolory, ale mo\u017cna te\u017c przez p\u00f3\u0142 godziny rozpami\u0119tywa\u0107 wiadomo\u015b\u0107 bez odpowiedzi albo planowa\u0107 kolejny dzie\u0144. Tymczasem podczas grzybobrania uwaga zostaje skupiona na konkretnym zadaniu. Trzeba rozr\u00f3\u017cni\u0107 li\u015bcie, mech i kapelusz grzyba, zapami\u0119ta\u0107, gdzie co\u015b przed chwil\u0105 mign\u0119\u0142o, i non stop obserwowa\u0107 teren. To troch\u0119 przypomina uwa\u017cno\u015b\u0107, bo kieruje nasz\u0105 uwag\u0119 na to, co dzieje si\u0119 tu i teraz. Nie znaczy to jednak, \u017ce grzybobranie to terapia albo \u017ce dzia\u0142a identycznie jak trening mindfulness. Po prostu potrafi stworzy\u0107 warunki, w kt\u00f3rych \u0142atwiej cho\u0107 na chwil\u0119 oderwa\u0107 si\u0119 od codziennych my\u015bli.<\/p>\n\n\n\n<p>Co ciekawe, badania nad relacj\u0105 cz\u0142owieka z przyrod\u0105 pokazuj\u0105, \u017ce liczy si\u0119 nie tylko wyj\u015bcie na zewn\u0105trz, ale te\u017c spos\u00f3b, w jaki odbieramy natur\u0119. Richardson i McEwan (2018) przeanalizowali uczestnik\u00f3w programu \u201e30 Days Wild\u201d i zauwa\u017cyli wzrost poczucia wi\u0119zi z natur\u0105 oraz popraw\u0119 dobrostanu. Szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ce w ich wynikach okaza\u0142o si\u0119 znaczenie dostrzegania pi\u0119kna otoczenia. Grzybobranie \u015bwietnie wpisuje si\u0119 w takie w\u0142a\u015bnie do\u015bwiadczanie lasu. Nie przechodzimy przez niego tylko z punktu A do punktu B. Zaczynamy wy\u0142apywa\u0107 detale, kt\u00f3re podczas zwyk\u0142ego spaceru mog\u0142yby nam \u200d\u200d\u200dumkn\u0105\u0107.<br><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Dlaczego znalezienie grzyba daje tak\u0105 satysfakcj\u0119?<\/h4>\n\n\n\n<p>Jest\u200d\u200d\u200d jeszcze drugi element, kt\u00f3ry mo\u017ce t\u0142umaczy\u0107, sk\u0105d bierze si\u0119 popularno\u015b\u0107 grzybobrania: poszukiwanie i nagroda. Grzyb\u00f3w nie ma przecie\u017c na ka\u017cdym kroku. Zdarza si\u0119, \u017ce przez kilkana\u015bcie minut nic si\u0119 nie dzieje, a potem nagle dostrzegamy jednego podgrzybka i przez chwil\u0119 czujemy autentyczn\u0105 satysfakcj\u0119. I od razu zaczynamy wypatrywa\u0107 kolejnego. To w gruncie rzeczy bardzo prosty mechanizm: eksploracja, znalezienie czego\u015b warto\u015bciowego, nagroda.<\/p>\n\n\n\n<p>Psychologia uczenia si\u0119 od dawna pokazuje, \u017ce zachowania, po kt\u00f3rych pojawia si\u0119 satysfakcjonuj\u0105cy rezultat, mog\u0105 by\u0107 wzmacniane i powtarzane. W grzybobraniu interesuj\u0105ce jest te\u017c to, \u017ce nagroda nie jest w pe\u0142ni przewidywalna. Nie wiemy, czy nast\u0119pny grzyb znajdzie si\u0119 za minut\u0119, czy dopiero za p\u00f3\u0142 godziny. Taka niepewno\u015b\u0107 potrafi sprawi\u0107, \u017ce poszukiwanie staje si\u0119 bardziej anga\u017cuj\u0105ce. Podobny mechanizm \u0142atwo dostrzec w wielu innych aktywno\u015bciach opartych na eksploracji i odkrywaniu. Samo oczekiwanie na znalezienie czego\u015b mo\u017ce by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 przyjemno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Do tego dochodzi poczucie kompetencji. Kto\u015b uczy si\u0119 rozpoznawa\u0107 gatunki, a po jakim\u015b czasie zaczyna dostrzega\u0107 grzyby, kt\u00f3rych wcze\u015bniej w og\u00f3le nie zauwa\u017ca\u0142. To bardzo konkretna informacja zwrotna: \u201eumiem to\u201d. W teorii autodeterminacji, rozwijanej mi\u0119dzy innymi przez Ryana i Deciego, potrzeba kompetencji jest jedn\u0105 z podstawowych potrzeb psychologicznych. Cz\u0142owiek chce mie\u0107 poczucie, \u017ce co\u015b potrafi i \u017ce jego dzia\u0142ania przynosz\u0105 efekt. Grzybobranie daje ku temu wyj\u0105tkowo namacaln\u0105 okazj\u0119. Jeszcze chwil\u0119 temu las by\u0142 po prostu lasem, a za chwil\u0119 wracamy z koszykiem pe\u0142nym tego, czego szukali\u015bmy.<\/p>\n\n\n\n<p>Badania nad zwi\u0105zkiem natury z dobrostanem sugeruj\u0105 zreszt\u0105, \u017ce kontakt z przyrod\u0105 mo\u017ce wspiera\u0107 nie tylko przyjemno\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c zaspokajanie potrzeb psychologicznych zwi\u0105zanych z autonomi\u0105, kompetencj\u0105 i relacjami z innymi lud\u017ami. Yang i wsp\u00f3\u0142pracownicy (2022) wskazywali, \u017ce w\u0142a\u015bnie te trzy potrzeby mog\u0105 cz\u0119\u015bciowo wyja\u015bnia\u0107, dlaczego kontakt z natur\u0105 wi\u0105\u017ce si\u0119 z wi\u0119kszym dobrostanem. W przypadku grzybobrania wszystkie trzy mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 jednocze\u015bnie. Sami decydujemy, gdzie p\u00f3jdziemy, mo\u017cemy rozwija\u0107 umiej\u0119tno\u015b\u0107 rozpoznawania grzyb\u00f3w, a dodatkowo cz\u0119sto robimy to razem z rodzin\u0105 \u200d\u200d\u200dczy znajomymi. <\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Grzybobranie jako ma\u0142y powr\u00f3t do dzieci\u0144stwa<\/h4>\n\n\n\n<p>Dla\u200d\u200d\u200d wielu os\u00f3b grzybobranie to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c samo zbieranie grzyb\u00f3w. Bywa te\u017c zapisem pami\u0119ci. Je\u015bli kto\u015b jako dziecko chodzi\u0142 do lasu z rodzicami albo dziadkami, potrafi wr\u00f3ci\u0107 do tamtych chwil przez zapach mokrej \u015bci\u00f3\u0142ki, widok koszyka czy kaloszy. Nawet spos\u00f3b oczyszczania i przyrz\u0105dzania znalezionych grzyb\u00f3w mo\u017ce budzi\u0107 bardzo konkretne skojarzenia. Gdy po latach zn\u00f3w wchodzimy mi\u0119dzy drzewa, nie szukamy wy\u0142\u0105cznie podgrzybk\u00f3w czy kurek. Cz\u0119\u015bciowo odtwarzamy znany sobie scenariusz.<\/p>\n\n\n\n<p>To dobry przyk\u0142ad na to, jak mocno pami\u0119\u0107 autobiograficzna potrafi wp\u0142ywa\u0107 na nasze zachowanie. Pewne miejsca, zapachy i czynno\u015bci bywaj\u0105 dla niej wskaz\u00f3wkami. Jedna osoba spojrzy na jesienny las i zobaczy po prostu las. Inna natomiast poczuje si\u0119 jak za dziecka: wsp\u00f3lne wyjazdy, rozmowy z dziadkiem, wsp\u00f3lny obiad z sosem grzybowym. To mo\u017ce cz\u0119\u015bciowo wyja\u015bnia\u0107, czemu grzybobranie ma w Polsce tak silny charakter mi\u0119dzypokoleniowy. Wiedza o tym, gdzie szuka\u0107 grzyb\u00f3w albo jak odr\u00f3\u017cni\u0107 jeden gatunek od drugiego, zwykle przekazywana jest w praktyce. Wystarczy po prostu razem i\u015b\u0107 przez las.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie mo\u017cna te\u017c zapomnie\u0107 o aspekcie spo\u0142ecznym. Wsp\u00f3lne wyj\u015bcie do lasu nie zmusza do ci\u0105g\u0142ego podtrzymywania rozmowy, a mimo to pozwala sp\u0119dzi\u0107 ze sob\u0105 kilka godzin. Idziemy obok siebie, na moment si\u0119 rozdzielamy, a p\u00f3\u017aniej spotykamy przy samochodzie i por\u00f3wnujemy zawarto\u015b\u0107 koszyk\u00f3w. Dla cz\u0119\u015bci os\u00f3b to przyjemniejsza forma wsp\u00f3lnego czasu ni\u017c aktywno\u015b\u0107 wymagaj\u0105ca ci\u0105g\u0142ej rozmowy i organizowania kolejnych \u200d\u200d\u200datrakcji.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Poszukiwanie skarbu<\/h4>\n\n\n\n<p>Grzybobranie\u200d\u200d\u200d staje si\u0119 tutaj, moim zdaniem, szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ce psychologicznie. W gruncie rzeczy to bardzo prosta wersja poszukiwania skarbu. Mniej wi\u0119cej wiemy, czego szukamy, ale dok\u0142adne miejsce pozostaje niewiadom\u0105. Las dostarcza ogromnej ilo\u015bci informacji, tylko wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich nie ma dla nas \u017cadnego znaczenia. Uczymy si\u0119 wi\u0119c selekcjonowa\u0107 bod\u017ace. Li\u015bcie, ga\u0142\u0119zie i mech nie stanowi\u0105 ju\u017c jednolitego t\u0142a, poniewa\u017c zaczynamy wychwytywa\u0107 konkretne kszta\u0142ty, kolory i miejsca, w kt\u00f3rych prawdopodobie\u0144stwo znalezienia grzyba jest wi\u0119ksze.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla os\u00f3b, kt\u00f3re lubi\u0105 aktywno\u015bci zwi\u0105zane z odkrywaniem, mo\u017ce to by\u0107 szczeg\u00f3lnie przyjemne. W literaturze o ludzkiej ciekawo\u015bci cz\u0119sto podkre\u015bla si\u0119, \u017ce luka mi\u0119dzy tym, co ju\u017c wiemy, a tym, czego jeszcze nie wiemy, potrafi motywowa\u0107 nas do dalszego poszukiwania informacji. W lesie ta luka przybiera bardzo konkretn\u0105 posta\u0107: \u201eczy tutaj co\u015b jest?\u201d. I w\u0142a\u015bnie dlatego znalezienie kolejnego grzyba bywa satysfakcjonuj\u0105ce, nawet gdy wcale nie potrzebujemy nast\u0119pnych kilku sztuk do \u200d\u200d\u200dobiadu.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Nie wszystkie grzyby s\u0142u\u017c\u0105 do sosu<\/h4>\n\n\n\n<p>Kiedy\u200d\u200d\u200d mowa o grzybach, nie spos\u00f3b pomin\u0105\u0107 ich bardziej kontrowersyjnej odmiany, czyli tych zawieraj\u0105cych psylocybin\u0119. W j\u0119zyku potocznym m\u00f3wi si\u0119 o nich \u201egrzyby halucynogenne\u201d albo \u201emagiczne grzyby\u201d. <\/p>\n\n\n\n<p>Czym w\u0142a\u015bciwie jest psylocybina? To substancja psychoaktywna, kt\u00f3r\u0105 znajdziemy w wielu gatunkach grzyb\u00f3w. W organizmie przechodzi w psylocyn\u0119. Ta z kolei oddzia\u0142uje mi\u0119dzy innymi na receptory serotoninowe, w szczeg\u00f3lno\u015bci na receptor 5-HT2A. Zmienia si\u0119 w\u00f3wczas spos\u00f3b przetwarzania bod\u017ac\u00f3w, percepcja, poczucie czasu, emocje, a nawet spos\u00f3b do\u015bwiadczania w\u0142asnego \u201eja\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Historia takich grzyb\u00f3w jest znacznie starsza ni\u017c wsp\u00f3\u0142czesna kultura psychodeliczna. U\u017cywa\u0142y ich rdzenne spo\u0142eczno\u015bci Mezoameryki, mi\u0119dzy innymi w kontekstach religijnych i leczniczych. Za jedno z najwa\u017cniejszych \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych uchodzi XVI-wieczny Florentine Codex, w kt\u00f3rym opisano ceremonie z udzia\u0142em grzyb\u00f3w nazywanych przez Aztek\u00f3w \u201eteonan\u00e1catl\u201d. Zach\u00f3d zainteresowa\u0142 si\u0119 tymi tradycjami p\u00f3\u017aniej, a skutkiem by\u0142y badania nad identyfikacj\u0105 poszczeg\u00f3lnych gatunk\u00f3w i ich w\u0142a\u015bciwo\u015bciami. W XX wieku psylocybin\u0119 wyizolowano i zsyntetyzowano, a psychodeliki zacz\u0119\u0142y budzi\u0107 rosn\u0105ce zainteresowanie w psychiatrii i psychologii. Lata 70. przynios\u0142y jednak powa\u017cne ograniczenia natury prawnej i politycznej, kt\u00f3re mocno zahamowa\u0142y badania. Dopiero pod koniec XX wieku naukowe eksploracje tego tematu wr\u00f3ci\u0142y na dobre. Szczeg\u00f3\u0142owy obraz tych dziej\u00f3w daj\u0105 mi\u0119dzy innymi Nichols (2020) oraz nowsze przegl\u0105dy bada\u0144 nad \u200d\u200d\u200dpsylocybin\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u201eMagiczne\u201d nie oznacza jednak \u201ebezpieczne\u201d<\/h4>\n\n\n\n<p>Z\u200d\u200d\u200d psylocybin\u0105 \u0142atwo wpa\u015b\u0107 w skrajno\u015b\u0107. Z jednej strony s\u0142yszy si\u0119, \u017ce to gro\u017any narkotyk, z drugiej, \u017ce praktycznie naturalny lek na problemy psychiczne. Obie wizje mijaj\u0105 si\u0119 jednak z tym, co wynika z aktualnej wiedzy.<\/p>\n\n\n\n<p>Trzeba przyzna\u0107, \u017ce badania kliniczne z psylocybin\u0105 przynios\u0142y interesuj\u0105ce rezultaty. Dotyczy to mi\u0119dzy innymi depresji, l\u0119ku towarzysz\u0105cego ci\u0119\u017ckiej chorobie oraz cz\u0119\u015bci zaburze\u0144 zwi\u0105zanych z u\u017cywaniem substancji. Liczy si\u0119 jednak to, w jakich warunkach takie badania powstaj\u0105. Uczestnik\u00f3w starannie si\u0119 dobiera, monitoruje, podaje im substancj\u0119 w \u015bci\u015ble okre\u015blonej dawce, a ca\u0142o\u015bci\u0105 opiekuje si\u0119 przeszkolony zesp\u00f3\u0142. Takich ustale\u0144 nie da si\u0119 wprost przenie\u015b\u0107 na samodzielne si\u0119ganie po grzyby znalezione czy kupione poza tym \u015brodowiskiem.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie brakuje te\u017c do\u015bwiadcze\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 trudne. Pojawia si\u0119 silny l\u0119k, dezorientacja, panika, zaburzenia percepcji albo poczucie utraty kontroli. Ogromne znaczenie ma kontekst, w jakim substancja jest przyjmowana, oraz to, kim jest osoba, kt\u00f3ra j\u0105 przyjmuje. Przegl\u0105dy kliniczne zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce powa\u017cne dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane zdarzaj\u0105 si\u0119 w kontrolowanych badaniach stosunkowo rzadko, ale bezpiecze\u0144stwo psylocybiny wci\u0105\u017c wymaga dalszych analiz. W literaturze mo\u017cna te\u017c znale\u017a\u0107 doniesienia o niepo\u017c\u0105danych efektach psychicznych u cz\u0119\u015bci uczestnik\u00f3w, wi\u0119c traktowanie psychodelik\u00f3w jako czego\u015b uniwersalnie bezpiecznego nie ma uzasadnienia.<\/p>\n\n\n\n<p>Osobn\u0105 spraw\u0105 jest grzybobranie. Kto\u015b bez odpowiedniego przygotowania mo\u017ce \u0142atwo pomyli\u0107 gatunek jadalny z truj\u0105cym albo psychoaktywnym. Dlatego znajomo\u015b\u0107 grzyb\u00f3w to kwestia nie tyle kulinarna, ile przede wszystkim bezpiecze\u0144stwa. Stwierdzenie \u201ewygl\u0105da jak ten ze zdj\u0119cia\u201d nie wystarcza do pewnej identyfikacji \u200d\u200d\u200dgatunku.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Co \u0142\u0105czy zwyk\u0142e grzybobranie z fascynacj\u0105 grzybami psychoaktywnymi?<\/h4>\n\n\n\n<p>Na\u200d\u200d\u200d pierwszy rzut oka niewiele je \u0142\u0105czy. Jedno przywodzi na my\u015bl jesienny las, koszyk i suszone podgrzybki. Drugie kojarzy si\u0119 z psychodelikami, zmienion\u0105 percepcj\u0105 i kontrkultur\u0105. A jednak mo\u017cna znale\u017a\u0107 tu wsp\u00f3lny mianownik. To ciekawo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Grzyby dobrze pokazuj\u0105, jak bardzo anga\u017cowa\u0107 mo\u017ce nas co\u015b, co wymaga odkrywania. W zwyk\u0142ym grzybobraniu ciekawo\u015b\u0107 sprowadza si\u0119 do pytania, co kryje si\u0119 pod kolejnym drzewem. W przypadku psychodelik\u00f3w dotyczy czego\u015b innego, bo chodzi o to, jak mo\u017ce zmieni\u0107 si\u0119 w\u0142asna \u015bwiadomo\u015b\u0107. W obu sytuacjach pojawia si\u0119 jednak element nieznanego, poszukiwanie i napi\u0119cie zwi\u0105zane z oczekiwaniem na nowe do\u015bwiadczenie. Nie znaczy to oczywi\u015bcie, \u017ce grzybiarze s\u0105 psychologicznie podobni do os\u00f3b u\u017cywaj\u0105cych psychodelik\u00f3w. To raczej obserwacja na temat ludzkiej potrzeby eksplorowania \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n<p>Mo\u017ce w\u0142a\u015bnie st\u0105d bierze si\u0119 ta fascynacja. Grzyby to przecie\u017c temat, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy przyrod\u0119, jedzenie, rodzinne tradycje, nauk\u0119, a nawet histori\u0119 religii i psychiatrii. Dla jednych to po prostu sk\u0142adnik sosu. Dla innych cel jesiennej wyprawy. Kto\u015b inny widzi w nich organizm o niezwyk\u0142ej biologii, a jeszcze kto\u015b substancj\u0119, kt\u00f3ra od wiek\u00f3w odgrywa\u0142a rol\u0119 w okre\u015blonych praktykach kulturowych.<\/p>\n\n\n\n<p>I by\u0107 mo\u017ce dlatego grzybobranie to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c spacer z koszykiem. Sk\u0142ada si\u0119 na nie ruch, kontakt z natur\u0105, poszukiwanie, poczucie kompetencji, wsp\u00f3lny czas i odrobina niepewno\u015bci. \u017beby dosta\u0107 spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tej psychologicznej nagrody, wcale nie trzeba wraca\u0107 z pe\u0142nym koszykiem. Czasem wystarczy kilka godzin w lesie, gdy przez moment najwa\u017cniejszym problemem staje si\u0119 to, czy br\u0105zowy kszta\u0142t pod mchem to grzyb, na kt\u00f3rym nam zale\u017cy.<\/p>\n\n\n\n<p>A je\u015bli niczego nie znajdziemy? C\u00f3\u017c, zawsze zostaje bardzo dobra wym\u00f3wka, \u017ceby wr\u00f3ci\u0107 nast\u0119pnym \u200d\u200d\u200drazem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Polska\u200d\u200d\u200d jesie\u0144 ma klimat, kt\u00f3rego nie spos\u00f3b pomyli\u0107 z niczym innym. Gdy poranki robi\u0105 si\u0119 mgliste, a na sklepowych p\u00f3\u0142kach l\u0105duj\u0105 dynie i cynamonowe \u015bwieczki, spora cz\u0119\u015b\u0107 ludzi si\u0119ga po kalosze, \u0142apie koszyk i znika w lesie. Na pierwszy rzut oka grzybobranie wygl\u0105da na do\u015b\u0107 osobliwy spos\u00f3b sp\u0119dzania wolnego czasu. Mo\u017cna przecie\u017c p\u00f3j\u015b\u0107 na zwyk\u0142y [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":143,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-141","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/psychologiapokokardki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/141"}],"collection":[{"href":"https:\/\/psychologiapokokardki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/psychologiapokokardki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologiapokokardki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologiapokokardki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=141"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/psychologiapokokardki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/141\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":144,"href":"https:\/\/psychologiapokokardki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/141\/revisions\/144"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologiapokokardki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/143"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/psychologiapokokardki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=141"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologiapokokardki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=141"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologiapokokardki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=141"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}